KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ ALANLARIN İŞSİZLİK ÖDENEĞİ NASIL HESAPLANIR?

Pandemi döneminde kısa çalışma ödeneğinin işsizlik ödeneği sürelerinden indirilmemesi yönündeki Cumhurbaşkanı Kararı çalışanları sevindirirken kısa çalışma ödeneği almışlardan işsiz kalanlar bağlanan maaşlarını düşük bulmakta, iş hayatına devam edenler ise yeni ücretleri üzerinden işsizlik ödeneğinin ne zaman hesaplanacağını merak etmektedir.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun “kısa çalışma ve kısa çalışma ödeneği” başlıklı ek 2’nci maddesinin 6’ncı fıkrasında kısa çalışma ödeneğinin, işsizlik ödeneğinden mahsup edilip edilmeyeceğini belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkili olduğu belirtilmiştir. (2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK ile)  [1]

30 Haziran 2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca kısa çalışma ödenekleri, işsizlik ödeneğinden düşmemekte, KÇÖ alan çalışanların işsizlik ödeneği açısından herhangi bir hak kaybı olmamaktadır. [2]

Örnekle açıklamak gerekirse hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde 900 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi olan sigortalılara 8 ay (240 gün) işsizlik ödeneği verilmektedir. Bu işçi 1 ay kısa çalışma ödeneğinden yararlanmış ise, işsizlik ödeneği süresi 7 değil yine 8 ay olacaktır.

İşsizlik Ödeneği Miktarı Nasıl Hesaplanır?

Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının %40’ıdır. İşsizlik ödeneği miktarı, aylık brüt asgari ücretin %80’ini geçemez. İşsizlik ödeneği damga vergisi hariç hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz. [3]

2022 yılında son 4 ay brüt asgari ücretle çalışan bir sigortalının işsizlik ödeneği 2.001,60 TL’dir. Damga vergisi kesintisi ile ödenecek işsizlik ödeneği miktarı 1.986,41 TL olacaktır. Son dört ay 10.500 TL prime esas kazancı olan sigortalının işsizlik ödeneği miktarı 4.003,20 TL (DV kesintisi ile ödenecek tutar 3.972,82 TL) yani brüt asgari ücretin %80’idir. Daha yüksek prime esas kazanç ortalamasına sahip olunsa da hesaplanan ödenek 4.003,20 TL olacaktır.

Pandemide Kısa Çalışma Ödeneği Alanların İşsizlik Ödeneği Miktarı Nasıl Hesaplanır?

Pandemi döneminde kısa çalışma ödeneği almış sigortalıların sonradan işsiz kaldıklarında işsizlik ödenekleri, KÇÖ almaya başladıkları tarihten önceki dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanmaktadır.

Örneğin işsizlik ödeneğinden 8 ay yararlanabilecek A sigortalısı, 2020 Nisan ayında KÇÖ’den yararlanmışsa, 2022 yılında sigortalının son dört aylık prime esas kazanç ortalaması 10.000 TL olsa da 2020 Nisan ayı öncesi dört aylık prime esas kazanç ortalaması üzerinden işsizlik ödeneği alacaktır. Bu durumda işsizlik ödeneği 2.800 TL’ye yakın bir tutarda daha az olacaktır.

KÇÖ Alan İşçiler, Yeni Ücretleri Üzerinden İşsizlik Ödeneği Nasıl Alabilir?

Pandemi döneminde süresi fark etmeksizin kısa çalışma ödeneği almış olan işçilerin yeni ücretleri üzerinden işsizlik maaşı almaları için, ilk kez kısa çalışma ödeneği aldıktan sonra en az 600 prim gün sayısına ulaşması gerekmektedir. Prim günleri 600’e ulaşan işçiler için işsizlik ödeneği miktarı, son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanacaktır. KÇÖ başlama tarihi ile işten çıkış tarihi arasındaki süre 600 günden az olan işçiler, KÇÖ almaya başladıkları tarihteki son dört aylık prime esas kazançları üzerinden ödenek alacaktır.

Kısa Çalışma Ödeneği Alanların İstifa Ederek İşsizlik Ödeneği Alması

Kısa çalışma ödeneği alanların kendi istekleriyle işten ayrılmaları durumunda 2020 yılındaki prime esas kazanç tutarları üzerinden işsizlik ödeneği alma hakları bulunmaktadır. Bu kişiler KÇÖ almaya başladıkları ilk tarihten itibaren 600 prim gününü doldurup işsizlik ödeneğine hak kazanacak şekilde işten ayrılmaları halinde (örneğin 4 çıkış koduyla) ise işsizlik ödenekleri yeni ücretleri üzerinden hesaplanacaktır.

Kaynaklar

[1] 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek Madde 2

[2] 30.06.2020 tarihli ve 31171 sayılı Resmi Gazete

[3] 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Madde 50