GERİ KAZANIM KATILIM PAYI

10 Aralık 2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7153 sayılı Kanun’la 2872 sayılı Çevre Kanunu’na eklenen ek 11. maddeyle “Geri Kazanım Katılım Payı”na ilişkin düzenleme yapılmıştır.

4 Nisan 2019 tarihli “Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesi Genel Tebliği” ile 2872 sayılı Çevre Kanunu’na ekli 1 sayılı listede yer alan ürünlerden sadece plastik poşetler için ödenecek geri kazanım katılım payının beyan ve tahsiline ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Plastik poşetler için şu anda uygulamada olan geri kazanım katılım payı, 31 Aralık 2019 tarihli Resmi Gazete ‘de yayımlanan “Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmelik” ile yönetmelik kapsamında bulunan diğer ürünler (lastik, akü, piller, madeni yağ, bitkisel yağ, ilaç, elektrik ve elektronik eşya, ambalaj-plastik, metal, kompozit, cam, ahşap) için de uygulanacaktır. İlgili yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihi 01.01.2020 olarak belirlenmiştir.

Geri Kazanım Katılım Payının Kapsamı Nedir?

Bu Yönetmeliğin kapsamına Kanunun Ek-1 Listesindeki ürünler ve bu ürünleri yurt içi piyasaya arz eden gerçek ve tüzel kişiler girmektedir.

Ancak;

1. Tekrar kullanıma alınan ürünler, zati ihtiyaç kapsamındaki ürünler, imha edilerek tasfiye edilebilir gümrüklü ürünler ile ihraç edilen ürünler,
2. Kamu Kurum ve Kuruluşlarının ticari amaç gütmeden kendi kullanımları için kendilerinin veya bağlı kuruluşlarına ürettirdikleri ürünler,
3. Bakanlığın belirlediği esaslara uygun “Depozito Sistemi” uygulayan piyasaya süren/ithalatçı firmaların depozito uyguladıkları ürünlerin miktarlarına isabet eden ürünler,

bu yönetmelik kapsamında değildir.

Sorumlular Kim?

Lastik, akü, pil, madeni ve bitkisel yağlar, elektrikli ve elektronik eşya, ilaç ile kâğıt, karton, plastik, cam içecek ambalaj piyasaya sürenler/ithalatçılar ile Plastik poşet için satış noktalarıdır.

Sorumlulukları Nelerdir?

Yönetmelik kapsamındaki ürünleri piyasaya sürenler/ithalatçılar ve satış noktaları;

1. Piyasaya arz etmiş oldukları ürünleri Kanunun ekli (1) sayılı listesi kapsamında sınıflandırarak, adet ve/veya ağırlık olarak tanımlayıp kayıt altına almakla,
2. Kapsamdaki ürünlere ilişkin geri kazanım katılım paylarını Kanunun Ek-1 sayılı listesinde verilen ve her yıl güncellenerek Bakanlıkça ilan edilen birim ücretler üzerinden ödemekle,
3. Geri kazanım katılım paylarına ilişkin beyan ve ödeme işlemlerini Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen esaslara göre yerine getirmekle,
4. Plastik poşetlerin özellikleri, ücretleri, satışı, beyanı, geri kazanım katılım payı tahsili ile birlikte izleme, kontrol ve denetim işlemlerine yönelik Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uymakla,
5. Yönetmelik kapsamında yer almayan bir ürünün ithalatı sırasında bu Yönetmeliğe tabi bir ürünün de ithalinin gerçekleştirilmesi halinde geri kazanım katılım paylarını ayrıca beyan etmek ve ödemekle,
6. Bu Yönetmelik kapsamında piyasaya arz edilen ürünlere ilişkin bilgi ve belgeleri Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde Bakanlığa sunmakla,
7. Atık Yönetimi Yönetmeliği ile genişletilmiş üretici sorumluluğu kapsamında tanımlanmış olan ürün ve malzemelere yönelik yükümlülüklerini bu ürünlerin ilgili mevzuat uyarınca ayrıca yerine getirmekle,
8. Verileri en az beş yıl süre ile saklamakla.
9. Geri kazanım katılım payı miktarı 50.000 Türk Lirası’ndan fazla olması halinde bildirim ve beyannamelerine esas verilerin çevre görevlisi tarafından incelenip onaylanmasını sağlamakla,

sorumludur.

Geri Kazanım Katılım Payı Ödeme Yükümlülüğü Ne Zaman Başlayacak?

Bu Yönetmelik kapsamında, poşetler hariç, ekli (1) sayılı listede yer alan ürünler (lastik, akümülatör, pil, madeni yağ, bitkisel yağ, elektrikli ve elektronik eşya, ilaç, plastik ambalaj, metal ambalaj, cam ambalaj, ahşap ambalaj) için geri kazanım katılım payı ödeme yükümlülüğü, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 1.1.2020 tarihinden itibaren söz konusu ürünlerin yurt içinde piyasaya arz edilmesi ya da ithalatın gerçekleşmesi ile başlamaktadır.

Buna göre, ilk defa; Ocak 2020 dönemine ait Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesi 24 Şubat 2020 tarihinde verilecektir.

Uygulamanın Esasları Nasıl Olacaktır?

1. Kapsama giren ürünler için tahsil edilecek “Geri Kazanım Katılım Payları” Ek-1 Listede yer almaktadır.
2. İhraç edilen ürünler için Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesi ve Ödeme Yükümlülüğü bulunmamaktadır.
3. Geri Kazanım/Dönüşüm yolu ile elde edilmiş olsa bile kapsama giren ürünlerin piyasaya arz edilmesi Katılım Payı beyanını ve ödeme yükümlülüğünü değiştirmez.
4. İlgili ürünleri Piyasaya Sürenlere tedarik için üretim yapan üreticiler ile fason üretim yapan üreticilerin Geri Kazanım Katılım Payı yükümlülüğü bulunmamaktadır.
5. Ek-1 Listede yer alan ambalaj ürünlerinin (cam şişe, plastik ambalaj vs) üreticileri ürettikleri ambalaj malzemesini Piyasaya Sürenlere sattıkları ölçüde bu yönetmelik kapsamında beyan edecek ancak Katılım payı ödemeyecektir.
6. İthalatçıların ithal ettikleri ürünler piyasaya sürülmüş sayıldığından ithal ettikleri ürünler için Ek-1 Listedeki tarife üzerinden beyan ve ödeme yükümlülükleri bulunmaktadır.
7. Piyasaya arz edilecek araçlar ile elektrikli ve elektronik eşyaların üretiminde orijinal eşya/parça olarak kullanılan ve Kanunun Ek-1 sayılı listesinde yer alan ürünler için araç ile elektrikli ve elektronik eşyayı piyasaya sürenler tarafından beyan yapılır ancak bu ürünlerden geri kazanım katılım payı tahsil edilmemektedir.
8. Piyasaya arz edilecek araçlar ile elektrikli ve elektronik eşyaların orijinal eşya/parçası olarak kullanılan ve Kanunun Ek-1 sayılı listesinde yer alan ürünler için bu ürünleri sadece araç ile elektrikli ve elektronik eşya üretiminde orijinal eşya/parça olarak kullanılmak şartıyla piyasaya sürenler tarafından beyan yapılır. Ancak bu ürünlerden geri kazanım katılım payı tahsil edilmez. Orijinal eşya/parça tanımına uymasına rağmen münferit olarak piyasaya arz edilen Kanunun ek-1 sayılı listesinde yer alan ürünler için geri kazanım katılım payı beyanı yapılır ve geri kazanım katılım payı tahsil edilmemektedir.
9. Kanunun Ek-1 sayılı listesinde yer alan ürünlerden bitkisel yağ ve madeni yağların Kanunun Ek-1 sayılı listesinde yer alan ürünlerin üretiminde hammadde olarak kullanılması durumunda hammadde olarak tedarik edilen bu ürünlerin ithalatçıları/üreticileri tarafından beyan edilir. Ancak hammadde olarak kullanılan bu ürünlerden geri kazanım katılım payı tahsil edilmez.
10. Bakanlığın belirlediği esaslara uygun Depozito Sitemi dışında uygulanan depozito sistemleri bu yönetmelikte öngörülen muafiyetlere, iade ve mahsuplaşmaya konu edilemez.
11. Beyan ve ödeme yükümlülüğü Piyasaya Süren ve İthalatçıya aittir bu yükümlülük Satış Noktalarına devredilemez.
12. Kurumlar Vergisi Mükellefleri için beyanname aylık olarak verilecektir, Gelir Vergisi Mükellefleri ise 3 er aylık beyanname verecektir.

Mahsup İşlemi Nasıl Yapılacaktır?

Mahsuplaşmaya esas iade işlemleri, 01.1.2020 tarihinden itibaren, plastik poşetler hariç olmak üzere yurt içinde piyasaya sürülen ve geri kazanım katılım payı alınan ürünler için Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara göre beyanname üzerinden gerçekleştirilecektir.

İade işlemine konu edilen ürünler için mahsuplaşmaya esas bedel olarak ürünün piyasaya arz edildiği tarihte uygulanan geri kazanım katılım payı esas alınacaktır. İadeye esas olan geri kazanım katılım payı tutarı, plastik poşetler için oluşan geri kazanım katılım payı tutarı hariç olmak üzere cari dönem beyanıyla oluşan toplam geri kazanım katılım payı tutarından mahsup edilecektir.

İadeye esas olan geri kazanım katılım payı tutarının cari dönem beyanıyla oluşan geri kazanım katılım payı tutarından fazla olması halinde mahsup edilemeyen tutar gelecek dönem beyanlarıyla oluşacak geri kazanım katılım payı tutarından/tutarlarından mahsup edilmek üzere devredilecektir.
 

Bilgiyi Tecrübeyle Güce Dönüştürüyoruz…